No-cost Red Hat: jak legalnie używać RHEL i OpenShift za darmo

Red Hat Enterprise Linux można legalnie używać za darmo dzięki programowi Red Hat Developer Subscription for Individuals: jedno konto na developers.redhat.com daje dostęp do RHEL na maksymalnie 16 systemach, w tym produkcyjnych, bez opłat, ale i bez wsparcia technicznego. To właśnie ta oferta jest najczęściej nazywana „no-cost RHEL”.

Poza tym Red Hat udostępnia bezpłatnie obrazy kontenerów UBI oraz kilka sposobów na wypróbowanie OpenShift. Poniżej znajdziesz, co dokładnie dostajesz, jakie są ograniczenia i jak krok po kroku zarejestrować system.

Skąd się wziął darmowy RHEL

Przez lata darmową alternatywą dla RHEL był CentOS Linux — przebudowa kodu źródłowego RHEL, w praktyce ten sam system bez znaków towarowych i wsparcia. Pod koniec 2020 r. Red Hat ogłosił koniec CentOS Linux na rzecz CentOS Stream, który jest rozwijany przed wydaniami RHEL, a nie po nich. CentOS Linux 8 przestał być wspierany z końcem 2021 r., a CentOS 7 — 30 czerwca 2024 r.

W odpowiedzi na krytykę Red Hat w styczniu 2021 r. rozszerzył bezpłatną subskrypcję deweloperską: z jednego systemu do 16 i z możliwością użycia w małych wdrożeniach produkcyjnych. Później dołączyły kolejne programy bezpłatnego dostępu.

Co obejmuje Red Hat Developer Subscription for Individuals

Dostajesz więc te same pakiety i poprawki co klienci płacący za subskrypcję — w 2026 r. są to wersje RHEL 10 (pierwsze wydanie w maju 2025 r.) i RHEL 9. Brakuje jedynie wsparcia, czyli możliwości otwierania zgłoszeń do inżynierów Red Hat, oraz gwarancji prawnych i certyfikacji wymaganych w części dużych firm.

Ważne: Subskrypcja dla osób prywatnych nie jest przeznaczona do wdrażania RHEL w całej organizacji. Szczegółowe warunki określa umowa programu Red Hat Developer — przeczytaj ją przed użyciem systemu w środowisku firmowym.

Jak zainstalować i zarejestrować darmowy RHEL krok po kroku

1. Załóż bezpłatne konto na developers.redhat.com (przycisk Register) i zaakceptuj warunki programu Red Hat Developer.
2. Pobierz obraz ISO z sekcji Red Hat Enterprise Linux na stronie developers.redhat.com. Wersja DVD zawiera komplet pakietów do instalacji offline, wersja Boot wymaga dostępu do sieci.
3. Zainstaluj system na serwerze lub w maszynie wirtualnej. Instalator Anaconda pozwala zarejestrować system już podczas instalacji (opcja „Połącz z Red Hat”).
4. Jeśli pominąłeś rejestrację, zrób to po instalacji z terminala.

# rejestracja systemu (polecenie zapyta o login i hasło do konta Red Hat)
sudo subscription-manager register

# alternatywnie: rejestracja z połączeniem do usług Red Hat Insights
sudo rhc connect

# sprawdzenie stanu i aktualizacja systemu
sudo subscription-manager status
sudo dnf update -y

Nowe konta korzystają z trybu Simple Content Access, w którym nie trzeba ręcznie przypisywać subskrypcji do systemu (dawne --auto-attach nie jest potrzebne). Zarejestrowane systemy zobaczysz w konsoli console.redhat.com w sekcji Inventory — tam też możesz usunąć nieużywane maszyny, żeby zwolnić miejsce w limicie 16.

Wskazówka: Do zarządzania kilkoma serwerami RHEL przez przeglądarkę wystarczy wbudowany Cockpit (sudo systemctl enable --now cockpit.socket), a do automatyzacji konfiguracji — Ansible.

Inne bezpłatne programy Red Hat

Developer Subscription for Teams

Program dla firm, które mają już płatne subskrypcje Red Hat. Pozwala zespołom deweloperskim korzystać z RHEL bez dodatkowych opłat w środowiskach programistycznych i testowych. Uzyskuje się go przez opiekuna handlowego Red Hat.

Red Hat Universal Base Image (UBI)

UBI to obrazy kontenerów oparte na RHEL, które każdy może pobierać, używać i redystrybuować bez konta i subskrypcji. To dobra baza dla własnych obrazów, gdy chcesz, żeby aplikacja działała na środowisku zgodnym z RHEL i OpenShift.

podman run --rm -it registry.access.redhat.com/ubi9/ubi bash

Obrazy UBI mają dostęp do ograniczonego, ale darmowego zestawu pakietów RPM. Dostępne są warianty ubi, ubi-minimal, ubi-micro i ubi-init.

Programy dla edukacji i projektów open source

Red Hat Academy udostępnia szkołom i uczelniom materiały szkoleniowe i dostęp do produktów. Projekty open source i organizacje wspierające infrastrukturę społeczności mogą starać się o subskrypcje w programie Red Hat Enterprise Linux for Open Source Infrastructure.

Red Hat OpenShift za darmo — jakie są opcje

Red Hat OpenShift to komercyjna platforma kontenerowa oparta na Kubernetesie. Czym dokładnie jest i czym różni się od czystego Kubernetesa, opisujemy w artykule OpenShift — co to jest. Pełna subskrypcja jest płatna, ale do nauki i testów masz kilka bezpłatnych dróg:

OpenShift Local wymaga sporych zasobów: kilku rdzeni procesora, kilkunastu GB RAM i kilkudziesięciu GB miejsca na dysku. Po pobraniu narzędzia i tzw. pull secret z console.redhat.com uruchomisz klaster dwoma poleceniami:

crc setup
crc start

Jeśli potrzebujesz tylko wirtualizacji, a nie platformy kontenerowej, prostszą darmową alternatywą jest Proxmox VE.

Darmowe alternatywy zgodne z RHEL

Jeśli potrzebujesz systemu klasy enterprise do produkcji w firmie, a nie chcesz płacić za subskrypcję ani mieścić się w limicie 16 systemów, rozważ dystrybucje zgodne z RHEL:

• AlmaLinux — rozwijany przez fundację AlmaLinux OS Foundation, zgodny binarnie z RHEL (ABI), bez limitu liczby instalacji,
• Rocky Linux — projekt współzałożyciela CentOS, Gregory’ego Kurtzera, rozwijany w ramach Rocky Enterprise Software Foundation,
• Oracle Linux — darmowy do pobrania i używania, płatne jest tylko wsparcie,
• CentOS Stream — darmowy, ale rozwijany przed RHEL, więc lepiej sprawdza się do testowania przyszłych zmian niż do stabilnej produkcji.

Od 2023 r. Red Hat publikuje publicznie kod źródłowy RHEL tylko poprzez CentOS Stream, co zmusiło twórców AlmaLinux i Rocky Linux do zmiany sposobu budowania dystrybucji. Oba projekty działają jednak dalej i wydają kolejne wersje równolegle z RHEL. Szersze porównanie dystrybucji znajdziesz w zestawieniu najpopularniejszych dystrybucji Linuksa.

Kiedy wybrać darmowy RHEL, a kiedy alternatywę

• Uczysz się do certyfikatów RHCSA lub RHCE albo pracujesz w firmie korzystającej z RHEL — wybierz subskrypcję deweloperską. Masz identyczny system jak na egzaminie i w pracy.
• Domowy serwer, laboratorium, kilka maszyn wirtualnych — darmowy RHEL sprawdzi się świetnie, o ile pamiętasz o corocznym odnowieniu.
• Firma, która potrzebuje wsparcia producenta, certyfikacji sprzętu i oprogramowania (np. SAP) — płatna subskrypcja RHEL.
• Firma, która chce systemu zgodnego z RHEL bez kosztów licencji i bez limitów — AlmaLinux lub Rocky Linux.